Widzenie tunelowe to pojęcie bardzo często wymieniane wraz z innym: widzenie peryferyjne. Nie są to jednak synonimy, a raczej dwie wzajemnie uzupełniające się części składające się na pełne pole widzenia, jakie posiada zdrowe oko ludzkie. Innymi słowy, widzenie tunelowe wiąże się z utratą zdolności widzenia peryferyjnego i jest stanem niepożądanym. Jak się objawia i jak je leczyć?
Ograniczenie pola widzenia należy do jednych z najczęściej diagnozowanych zaburzeń widzenia. W tym kontekście często możemy spotkać się z określeniami takimi jak “widzenie tunelowe” czy też “widzenie peryferyjne”. Określenia te odnoszą się do zdolności widzenia zarówno obiektów na wprost nas, jak i po bokach.
Ciekawostką jest bowiem, że pełny zakres pola widzenia (kąt widzenia) u człowieka (przy nieruchomych, patrzących na wprost oczach) wynosi 180°, przy czym ostre widzenie jest w zakresie do 15°. Biorąc pod uwagę ruchy gałek ocznych, zakres widzenia może rozszerzyć się nawet do 240°. Widzenie tunelowe tu zaburzenie widzenia, które w znacznym stopniu to pole ogranicza – sprawiając, że świat widziany jest w taki sposób, jakbyśmy oglądali go przez lornetkę czy lunetę, a więc z pominięciem obrazów widzianych “kątem oka” (czyli właśnie widzenia peryferyjnego).
Co to jest widzenie tunelowe?
Widzenie tunelowe to nieprawidłowy stan, w którym dochodzi do zawężenia pola widzenia wyłącznie do obrazu centralnego, z pominięciem (ograniczeniem lub całkowitym zanikiem) widzenia peryferyjnego – czyli obrazów bocznych, dostrzeganych “kątem oka”. Obiekty wyglądają wówczas jak oglądane przez rurkę, lornetkę czy właśnie przez tunel – co w znacznym stopniu utrudnia normalne funkcjonowanie czy poruszanie się.
Z czego wynika widzenie tunelowe? Przyczyny
Widzenie tunelowe nie jest chorobą samą w sobie, ale objawem, który może towarzyszyć różnego rodzaju chorobom oczu, schorzeniom i stanem fizjologicznym. Do najczęstszych przyczyn widzenia tunelowego zaliczyć można choroby i stany takie jak:
- jaskra, zaćma, odwarstwienie siatkówki,
- retinopatia barwnikowa,
- migrena,
- nadużywanie alkoholu,
- stan po spożyciu środków odurzających (np. niektórych narkotyków, jak LSD),
- skutek uboczny przyjmowania niektórych leków,
- guzy mózgu,
- urazy głowy i narządów wzroku,
- niektóre zaburzenia psychologiczne,
- silny stres i lęk (w sytuacjach silnego stresu lub lęku widzenie tunelowe może być reakcją obronną organizmu).
Szczególnie niepokojącą sytuacją może być nagłe pogorszenie widzenia i pojawienie się widzenia tunelowego (gdy wcześniej takie problemy nie występowały). Może to być związane z (niezdiagnozowanymi) wyżej wymienionymi przyczynami, a także np. udarem niedokrwiennym mózgu itp. Sytuacja taka wymaga natychmiastowej pomocy medycznej!
Widzenie peryferyjne – co to?
Jak już wiesz, widzenie tunelowe to innymi słowy utrata widzenia peryferyjnego. Warto więc przybliżyć również i to pojęcie. Widzenie peryferyjne to zdolność do dostrzegania obiektów, które znajdują się poza centralnym polem widzenia. Pozwala ona zauważyć przede wszystkim ruch i zmiany w otoczeniu, a także ułatwia orientację w przestrzeni. Widzenie peryferyjne jest bardziej wrażliwe na ruch niż na statyczne obrazy, co pomaga unikać zagrożeń (np. nadjeżdżających samochodów) i poruszać się w przestrzeni.
Widzenie tunelowe a widzenie peryferyjne – jaki jest związek pomiędzy nimi?
Biorąc pod uwagę powyższe informacje, łatwo już domyślić się, iż widzenie tunelowe i widzenie peryferyjne są ze sobą nieodzownie związane. Stanowią bowiem skrajnie różne formy percepcji wzrokowej – składające się na pełne pole widzenia. Można powiedzieć, że widzenie tunelowe jest niejako przeciwieństwem widzenia peryferyjnego.
Zdrowe ludzkie oko potrzebuje obu sposobów widzenia, aby prawidłowo odbierać obrazy z otaczającego nas świata. Wszelkie zaburzenia wpływające na ograniczenie pola widzenia w znacznym stopniu obniżają komfort życia czy możliwość samodzielnego poruszania się pacjenta – dlatego wymagają niezwłocznej interwencji medycznej i podjęcia odpowiedniego leczenia.
|
Zobacz też na blogu Lux Optyk: Jak zatrzymać pogarszanie się wzroku? Co robić, żeby wada się nie pogłębiała? |
Jak leczyć widzenie tunelowe?
Leczenie widzenia tunelowego zależy od przyczyny tego stanu. Oto kilka możliwych opcji leczenia. W niektórych przypadkach (jak migreny czy stres) tunelowe widzenie ustępuje samoistnie, wraz z ustaniem przyczyny dolegliwości. Częściej jednak konieczne jest leczenie choroby, która wywołała zaburzenie widzenia. W niektórych przypadkach stosuje się leczenie objawowe farmakologiczne, w innych z kolei niezbędne może być leczenie operacyjne (chirurgiczne, laserowe itp.). Ważne jest, aby jak najszybciej skonsultować się z lekarzem lub specjalistą, aby dokładnie zdiagnozować przyczynę i podjąć odpowiednie działania.
Widzenie tunelowe: psychologia postrzegania
Warto wiedzieć, iż widzenie tunelowe to określenie stosowane nie tylko w medycynie i okulistyce, lecz także w psychologii. Zmiany w polu widzenia, a także ograniczenie uwagi i przyswajania bodźców (takich jak obrazy boczne, peryferyjne) wynikają niekiedy z sytuacji silnego lęku i stresu, nie mając podłoża chorobowego ani związku z chorobami somatycznymi. W psychologii widzenie tunelowe to zjawisko, w którym osoba skupia się wyłącznie na jednym bodźcu lub zadaniu, ignorując pozostałe elementy otoczenia.
|
Zobacz też na blogu Lux Optyk: |
