Według szacunków i różnych źródeł krótkowzroczność dotyczy około 28% światowej populacji – oznacza to, że krótkowzroczność niska i średnia to wada wzroku, którą posiada 277 milionów osób. Z kolei krótkowzroczność wysoka rozpoznawana jest u 4% ludzi na świecie. W ostatnich dekadach obserwuje się tendencję wzrostową, jeśli chodzi o ilość zdiagnozowanych przypadków krótkowzroczności.
Zgodnie z przewidywaniami, do 2050 roku niska i średnia krótkowzroczność może dotyczyć 4758 milionów osób, czyli (49,8% światowej populacji). Nic więc w tym dziwnego, że krótkowzroczność (określana także jako bliskowzroczność czy miopia) stanowi przedmiot żywego zainteresowania naukowców, lekarzy, specjalistów z zakresu optometrii i innych osób związanych zawodowo z tym problemem. Na czym polega krótkowzroczność i czy można ją wyleczyć? Wyjaśniamy.
Krótkowzroczność – co to?
Czym jest krótkowzroczność? Definicja tej wady wzroku, jaką najczęściej słyszymy, mówi, iż jest to jedna z najczęściej spotykanych (obok dalekowzroczności) tzw. wad refrakcji, polegająca na nieprawidłowym skupianiu promieni świetlnych w układzie optycznym naszego oka.
Krótkowzroczność powoduje, że osoby cierpiące na nią mają problem z widzeniem oddalonych od siebie obiektów, podczas gdy bez problemu (w sposób wyraźny i ostry) widzą obiekty, które znajdują się blisko nich. Krótkowzroczność może wynikać z nieprawidłowości w budowie oka, czynników genetycznych, jak również środowiskowych. Prócz czynników natury biologicznej, wpływ na rozwój krótkowzroczności mogą mieć nieprawidłowe nawyki z zakresu higieny wzroku, m.in.:
- czytanie, nauka i praca przy niewłaściwym oświetleniu,
- wielogodzinna praca / rozrywka przed ekranami (komputerem, smartfonem),
- brak przerw w pracy i odpoczynku dla wzroku,
- patrzenie na ekrany ze zbyt małej odległości,
- nieprawidłowa dieta czy zbyt mała aktywność fizyczna na świeżym powietrzu itp.
U osób z krótkowzrocznością promienie świetlne skupiają się przed siatkówką, a nie na jej powierzchni, co skutkuje zamazanym widzeniem odległych przedmiotów.
Bliskowzroczność a krótkowzroczność – czy to to samo?
Chcąc wyjaśnić, co to jest krótkowzroczność, niejednokrotnie możemy spotkać się także z innym pojęciem – "bliskowzroczność". Oba terminy odnoszą się do tego samego problemu, polegającego na trudności z widzeniem odległych obiektów, podczas gdy obiekty znajdujące się blisko są widoczne wyraźnie. Często używa się tych terminów zamiennie, choć "krótkowzroczność" jest bardziej powszechnie używanym określeniem. Nie jest jednak błędem traktować je jako synonimy.
Miopia – co to?
Innym terminem określającym krótkowzroczność jest miopia. Nazwa ta pochodzi z języka greckiego i pochodzi od słowa mýōps, tj.„krótkowidz”, a dosłownie „mrużyok” (od mýein „zamykać” i ṓps „oko”). Miopia bierze więc swoją nazwę od charakterystycznego nawyku osób dotkniętych krótkowzrocznością – zwłaszcza tych, u których okulary korekcyjne nie są prawidłowo dobrane lub w ogóle nie są noszone. Mrużenie oczu pozwala im lepiej dostrzec niewyraźnie obiekty znajdujące się w oddali.
Na czym polega krótkowzroczność? Rodzaje
Krótkowzroczność, jak już wiesz, polega na tym, że osoby cierpiące na nią mają problem z wyraźnym widzeniem odległych obiektów, podczas gdy obiekty bliskie są dla nich widoczne wyraźnie. W zależności od stopnia zaawansowania wady wzroku, możemy wyróżnić
- krótkowzroczność niską (do –3,00 dptr.),
- średnią (od –3,00 do –6,00 dptr.)
- oraz wysoką (powyżej –6,00 dptr).
Wyróżnia się także m.in. rodzaje krótkowzroczności takie jak:
- krótkowzroczność wrodzona (2-4% przypadków),
- krótkowzroczność młodzieńcza (pojawiająca się między 6. a 20. rokiem życia),
- a także krótkowzroczność starcza, postępująca wraz z wiekiem.
|
Zobacz też na blogu Lux Optyk: Test Snellena u okulisty – co to? Jak i z jakiej odległości czytać tablice Snellena? |
Krótkowzroczność – objawy, które mogą wskazywać na wadę wzroku
Nawet wiedząc, co to jest krótkowzroczność, nie zawsze potrafimy rozpoznać jej pierwsze objawy. Tym bardziej, że na początkowym etapie rozwoju wady wzroku większość osób nie zdaje sobie sprawy z faktu, że ich sposób widzenia odbiega od normy. A zatem, jakie są objawy krótkowzroczności i na co zwrócić szczególną uwagę?
-
Niewyraźne widzenie odległych obiektów
Osoby z krótkowzrocznością często mają trudności z wyraźnym widzeniem przedmiotów, które znajdują się daleko, takich jak znaki drogowe, napisy w kinie, tablice w szkole czy numery nadjeżdżających autobusów.
-
Częste mrużenie oczu
Aby lepiej widzieć odległe obiekty, osoby krótkowzroczne nawykowo i odruchowo mrużą oczy, co pozwala im na chwilowe poprawienie ostrości widzenia.
-
Bóle głowy
Wzmożone bóle głowy mogą być wynikiem nadmiernego wysiłku, z jakim oko próbuje dostrzec niewyraźne obiekty.
-
Zmęczenie oczu
Mrużenie oczu prowadzi do przeciążenia mięśni narządów wzroku, co z kolei przekłada się na zwiększenie uczucia zmęczenia oczu.
-
Potrzeba przybliżenia się do oglądanego obiektu
Osoby z krótkowzrocznością często starają się usiąść bliżej telewizora, ekranu, tablicy, a także przesuwają książkę bardzo blisko twarzy, aby lepiej widzieć.
Jeśli zauważysz u siebie lub u swoich bliskich te objawy, warto udać się do okulisty na badanie wzroku. Regularne badania mogą pomóc w wczesnym wykrywaniu i leczeniu wad wzroku takich jak krótkowzroczność i wielu innych problemów z widzeniem.
Czy to krótkowzroczność? Jak widzi krótkowidz?
Jak w praktyce wygląda ta wada wzroku? Krótkowzroczność zmniejsza naszą zdolność do wyraźnego dostrzegania odległych obiektów. W praktyce osoba dotknięta krótkowzrocznością może postrzegać oddalone od siebie obiety jako rozmyte, zamazane, zlewające się w jedną całość, pozbawione wyraźnych konturów itp. Widzenie u takiej osoby może przypominać obraz oglądany przez mokrą szybę czy nieostry obiektyw aparatu. Nie trzeba chyba dodawać, jak wiele trudności może nastręczać taki sposób widzenia. Nieskorygowana wada wzroku znacznie utrudnia czy (w skrajnych przypadkach) wręcz uniemożliwia podejmowanie wielu czynności – jak czytanie czy jazda samochodem.
Jak wyleczyć krótkowzroczność?
Jeśli chodzi o krótkowzroczność, leczenie obejmuje kilka metod, które mogą w znacznym stopniu pomóc poprawić widzenie. Najbardziej powszechny sposób korekcji krótkowzroczności to oczywiście okulary korekcyjne – tzw. minusy (okulary z soczewkami minusowymi, czyli rozpraszającymi). Odpowiednio dobrane okulary pomagają skupiać światło bezpośrednio na siatkówce, w prosty sposób poprawiając ostrość widzenia. Alternatywą dla okularów mogą być działające na podobnej zasadzie soczewki kontaktowe.
W przypadku zaawansowanej krótkowzroczności stosowane są również inne metody, takie jak laserowa korekcja wzroku czy soczewki wewnątrzgałkowe.
Osoby, u których rozpoznana została krótkowzroczność, powinny przebywać pod opieką lekarza okulisty lub przynajmniej regularnie wykonywać kontrolne badania wzroku (możliwe do wykonania także przez optometrystę).
Nieleczona krótkowzroczność – konsekwencje
Krótkowzroczność to wada wzroku, która – zwłaszcza przy braku odpowiedniej korekcji, leczenia i higieny wzroku – ma tendencję do pogłębiania się. Zaawansowana krótkowzroczność osiągająca wysokie wartości może zwiększać ryzyko poważnych powikłań i problemów ze wzrokiem, takich jak m.in. zaćma, jaskra czy odwarstwienie siatkówki. W skrajnych przypadkach konsekwencją zaniedbań może być niedowidzenie, a nawet całkowita utrata wzroku. W każdym przypadku nieleczona krótkowzroczność prowadzi do stopniowego pogarszania się wzroku, co powoduje obniżenie jakości i komfortu życia. Warto więc zadbać o profilaktykę i prawidłowe nawyki związane ze wzrokiem, a także o regularne badania okulistyczne.
|
Zobacz też na blogu Lux Optyk: Jak zatrzymać pogarszanie się wzroku? Co robić, żeby wada się nie pogłębiała? |
