Test Snellena u okulisty – co to? Jak i z jakiej odległości czytać tablice Snellena?

Test Snellena to standardowa procedura oceny ostrości wzroku, która od ponad wieku jest stosowana przez okulistów na całym świecie. Podczas badania pacjent czyta z określonej odległości tablicę zawierającą litery o różnej wielkości, co pozwala na ocenę zdolności do widzenia szczegółów z daleka. 

Opracowana w 1862 roku przez holenderskiego okulistę Hermanna Snellena, tablica ta jest niezastąpionym narzędziem w diagnostyce wad wzroku i monitorowaniu zdrowia oczu. I choć test ten wykonywał każdy, kto choć raz w swoim życiu był u okulisty – być może nie wiesz o nim wszystkiego!

Test Snellena – co to?

Test Snellena to tradycyjna i powszechnie stosowana w gabinetach okulistycznych metoda oceny ostrości wzroku, opracowana przez holenderskiego okulistę Hermanna Snellena w 1862 roku. I choć test ma już ponad 150 lat, jego skuteczność i prostota sprawiają, że stanowi bardzo użyteczną, bezinwazyjną metodę wychwycenia ewentualnych kłopotów z widzeniem. 

Test Snellena to prosta tablica z literami (ewentualnie również cyframi i znakami) różnej wielkości. Rozmiary znaków maleją w kierunku dołu tablicy. Ten prosty test polega na odczytywaniu znaków z określonej odległości i sprawdza zdolność ostrego widzenia szczegółów. 

Badanie polega na zakryciu jednego oka i odczytywaniu liter z tablicy umieszczonej w określonej odległości, zazwyczaj 6 metrów od pacjenta. Test Snellena pomaga we wstępnym wykryciu wad wzroku, takich jak krótkowzroczność, dalekowzroczność czy astygmatyzm. Jest to podstawowe narzędzie diagnostyczne używane przez okulistów na całym świecie. Trudno spotkać osobę, która nigdy nie miała przeprowadzonego takiego testu – tym bardziej, że jest on często wykorzystywany np. w badaniach przesiewowych w szkołach czy podczas badań z zakresu medycyny pracy. 

Co bada test Snellena?

Test Snellena umożliwia określenie, czy pacjent widzi "normalnie" (20/20 w systemie imperialnym lub 6/6 w systemie metrycznym), czy też ma pewne ograniczenia w ostrości wzroku. Test jest przeznaczony dla pacjentów niezależnie od wieku – w przypadku dzieci, które nie znają jeszcze liter, stosuje się symbole graficzne. Zadaniem pacjenta jest odczytywanie liter lub nazywanie znaków, które widzi – od największych do najmniejszych. Test pozwala więc wyłapać “moment”, od którego widzenie nie jest już wystarczająco ostre, aby móc odczytywać znaki. 

Jak wygląda test Snellena?

Tradycyjna tablica Snellena ma jedenaście linii z literami, których wielkość maleje w kierunku od góry do dołu (każdy kolejny wiersz zawiera mniejsze litery). Tablica (lub plakat) ma białe tło i czarne znaki. Pacjent zakrywa jedno oko i czyta litery od największych do najmniejszych, aż do linii, którą może przeczytać bez błędów. Wynik testu określa najmniejszy rząd liter, który pacjent jest w stanie przeczytać. Współcześnie obok tradycyjnych tablic stosuje się także tablice elektroniczne z podświetlanymi rzędami liter. 

Tablica u okulisty: kiedy wykonuje się test Snellena?

Test Snellena wykonuje się w celu oceny ostrości wzroku, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. To proste, szybkie i nieinwazyjne badanie wykonywane jest zarówno w celach diagnostyki wad wzroku, jak i podczas badań kontrolnych czy profilaktycznych. Test może być powtórzony w dowolnym momencie, w razie potrzeby. 

Tablice Snellena – jak czytać?

Badanie rozpoczyna się od odczytania znaków z największego rzędu, z odległości 6 metrów dla tablic do dali lub 25-40 cm dla tablic do bliży. Test nie wymaga od Ciebie żadnego przygotowania: Twoim zadaniem jest wyłącznie odczytywanie na głos liter wskazanych przez okulistę. Warto pamiętać, że tablica z literami u okulisty powinna być odpowiednio oświetlona, a niezbędnym warunkiem otrzymania poprawnego wyniku badania jest zachowanie odpowiednich odległości. 

Tablica Snellena – odległość a wynik testu

Częstym pytaniem o test Snellena jest to, z jakiej odległości jest on przeprowadzany. Standardowa odległość do przeprowadzenia testu wynosi 6 metrów dla dorosłych i 3 metry dla dzieci. Odległość ta ma duże znaczenie, zważywszy na metodę wyrażania wyników testu. Wynik podawany jest bowiem w postaci ułamka, gdzie:

• licznik oznacza odległość, z której badany czyta tablicę, 
• a mianownik – odległość, z której osoba o prawidłowym wzroku powinna widzieć ten sam rząd liter.

Przykładowo: wynik 20/20 (w systemie metrycznym 6/6) oznacza, że badany widzi z odległości 20 stóp (około 6 metrów) to, co zdrowa osoba widzi z tej samej odległości.