Co to dalekowzroczność (nadwzroczność)? Jakie okulary dla dalekowidza?

Doskonale widzisz obiekty znajdujące się w oddali, ale masz problem z czytaniem książki i musisz odsuwać ją od siebie? To może być dalekowzroczność – określana także jako nadwzroczność lub hipermetropia. Na czym polega dalekowzroczność? Jakie okulary dla dalekowidza: plusy czy minusy? Jak rozpoznać dalekowzroczność i jakie badania okulistyczne wykonać? Oto wszystko, co warto wiedzieć na temat tej wady wzroku. 

Co to dalekowzroczność? Z pewnością nie raz spotkałeś się z określeniem takim jak dalekowidz czy krótkowidz. Są to osoby posiadające jedną z dwóch najczęściej spotykanych wad wzroku (tzw. wad refrakcji): dalekowzroczność lub krótkowzroczność. 

Obie te wady wynikają z nieprawidłowego załamywania światła w oku. W przypadku dalekowzroczności światło skupia się za siatkówką zamiast bezpośrednio na niej. Jakie ma to konsekwencje dla komfortu widzenia? Jak widzi dalekowidz i po czym rozpoznać, że wada ta może dotyczyć Ciebie? Przeczytaj!

Co to dalekowzroczność?

Dalekowzroczność – co to za wada wzroku? Nadwzroczność (bo tak zamiennie nazywana jest dalekowzroczność) to wada wzroku, przy której przedmioty znajdujące się w oddali są widziane ostro i wyraźnie, natomiast problematyczne jest widzenie przedmiotów z krótkiej odległości. Dalekowidz może więc dostrzegać szczegóły krajobrazu, a jednocześnie mieć problem z czytaniem książki, rozwiązywaniem krzyżówki czy zajęciami manualnymi, wymagającymi wzrokowej precyzji.

Dalekowzroczność to jedna z najczęściej spotykanych tzw. wad refrakcji (obok krótkowzroczności). Według różnych statystyk szacuje się, że może ona dotyczyć nawet 25% populacji. Nadwzroczność dotyczy zarówno dzieci jak i osób dorosłych, a jej przyczyny mogą być różne. Wada wynikać może m.in. z czynników genetycznych czy anatomicznych; z budowy oka (krótsza niż normalna długość gałki ocznej) lub zmian w kształcie soczewki oka; a także może być związana z występowaniem chorób przewlekłych takich jak np. cukrzyca.  

Nadwzroczność bywa często rozpoznawana u dzieci i może być związana z fizjologicznym rozwojem oka, jednak może także utrzymywać się i z czasem przerodzić w poważniejszą wadę. Często spotykana jest także nadwzroczność starcza, wynikająca z postępującego pogarszania się wzroku wraz z wiekiem. 

Na czym polega dalekowzroczność?

Dalekowzroczność jest wynikiem nieprawidłowego załamywania światła w oku. W przypadku tzw. oka miarowego (bez wady wzroku) światło powinno skupiać się bezpośrednio na siatkówce. U dalekowidza natomiast skupia się za nią. W związku z tym osoba z nadwzrocznością musi używać tzw. akomodacji (mówiąc potocznie, musi odpowiednio napinać mięśnie oczne), aby widzieć ostro przedmioty znajdujące się blisko niego. 

Ciągłe “wytężanie wzroku” może natomiast prowadzić do wielu dolegliwości i dalszych problemów, takich jak bóle głowy, osłabienie widzenia, a nawet zaburzenia w układzie mięśniowym oka (które z kolei mogą skutkować np. zezem). Aby tego uniknąć, dalekowzroczność powinna być prawidłowo zdiagnozowana oraz skorygowana za pomocą odpowiednio dobranych okularów.

Stopnie zaawansowania dalekowzroczności to: 

• niska (do +2,0 dioptrii), 
• umiarkowana (od +2,0 do +5,0 dioptrii),
• wysoka (powyżej +5,0 dioptrii).

Leczenie nadwzroczność zazwyczaj polega po prostu na noszeniu prawidłowo dobranych okularów lub soczewek kontaktowych. W niektórych przypadkach, zależnie od stopnia zaawansowania wady wzroku, zalecane może być także leczenie chirurgiczne. 

Jak rozpoznaje się dalekowzroczność?

Tak samo jak w przypadku każdej innej wady wzroku, dalekowzroczność rozpoznawana jest przez lekarza okulistę (lub przez doświadczonego optometrystę) w oparciu o odpowiednie badania wzroku. Nie są one skomplikowane i zazwyczaj można wykonać je podczas jednej wizyty. 

Rozpoznanie dalekowzroczności zazwyczaj obejmuje badania takie jak:

• badanie ostrości wzroku, które ocenia zdolność do wyraźnego widzenia na różnych odległościach,
• pomiar refrakcji oka, aby określić, jak oko załamuje światło i czy jest potrzeba korekcji optycznej,
• inspekcja oka za pomocą lampy szczelinowej, która pozwala okuliście na dokładne zbadanie struktur przedniego segmentu oka, 
• badanie dna oka, które umożliwia ocenę stanu siatkówki i nerwu wzrokowego.

Przed badaniem okulista z pewnością przeprowadzi z Tobą także wywiad medyczny, w którym zapyta Cię o problemy związane z codziennym widzeniem. W przypadku dzieci, które zazwyczaj nie są jeszcze w stanie precyzyjnie określić swoich dolegliwości, warto zwracać uwagę na zachowania takie jak mrużenie czy pocieranie oczu, odsuwanie od siebie książki itp. 

Dalekowzroczność: “+” czy “-”?

Jeśli okulista lub optometrysta stwierdzi u Ciebie nadwzroczność: czy nosić okulary? A jeśli tak to jakie: “plusy” czy “minusy”? Dalekowzroczność jest oznaczana symbolem „+”, a zatem do korekcji tej wady wzroku używa się soczewek skupiających. Okulary “plusy” bywają także określane jako “okulary do bliży” – czyli takie, które poprawiają widzenie obiektów, które znajdują się blisko.

Nadwzroczność: jakie okulary?

Jak korygować dalekowzroczność? Jakie okulary korekcyjne powinien nosić dalekowidz? Korekcja dalekowzroczności często odbywa się za pomocą okularów z soczewkami wypukłymi lub za pomocą soczewek kontaktowych skupiających światło na siatkówce. Jak już wiesz, okulary dla dalekowidza to tzw. “plusy”, czyli okulary z soczewkami o dodatniej mocy optycznej, wyrażonej w dioptriach. To, ile dioptrii potrzebujemy, określa okulista lub optometrysta, wykonując odpowiednie badania.

U osób starszych (wykazujących nadwzroczność starcza) pomocne mogą być okulary dwuogniskowe lub progresywne, które poprawiają widzenie zarówno z bliska, jak i z daleka. 

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej! Jeśli masz jakiekolwiek objawy sugerujące dalekowzroczność, skonsultuj się z lekarzem okulistą lub optometrystą w celu przeprowadzenia odpowiednich badań i ustalenia najlepszego sposobu korekcji.